Jak czytać etykiety? Znakowanie substancji słodzących

Substancje słodzące pojawiają się w wielu dobrze nam znanych produktach – od napojów zero, przez jogurty smakowe, po gumy do żucia. Aby konsument mógł łatwo sprawdzić, czy dany produkt zawiera cukier, słodziki lub oba składniki naraz, przepisy Unii Europejskiej nakładają obowiązek jasnego i czytelnego znakowania. Warto więc wiedzieć, gdzie na etykiecie szukać tych informacji i jak je poprawnie interpretować.

Dlaczego warto czytać etykiety?

Czytanie etykiet pomaga podejmować bardziej świadome decyzje zakupowe. Informacje o zastosowanych substancjach słodzących są istotne z kilku powodów:

• pozwalają rozróżnić produkty słodzone cukrem, słodzikami lub ich kombinacją,
• są ważne dla osób z konkretnymi potrzebami żywieniowymi, np. cukrzycą, insulinoopornością lub fenyloketonurią,
• umożliwiają ocenę wartości odżywczej i kaloryczności produktu,
• pomagają kontrolować ogólne spożycie cukrów i kalorii.

Wspólne zasady znakowania obowiązujące w całej Unii Europejskiej zapewniają, że niezależnie od producenta informacje są przedstawione w podobny, czytelny sposób.

Jak czytać etykiety w praktyce?

Etykieta produktu spożywczego zawiera kilka kluczowych elementów, które pomagają sprawdzić nie tylko obecność substancji słodzących, ale także ogólny profil żywieniowy produktu. Warto poświęcić im chwilę, szczególnie jeśli zależy nam na ograniczaniu cukru, kontroli kaloryczności diety lub świadomym komponowaniu codziennych posiłków.

Podczas zakupów warto zwrócić uwagę na:

1. Wykaz składników
 To tu dowiesz się, czy produkt zawiera cukier, substancje słodzące, czy ich połączenie. W składzie znajdziesz słodziki opisane poprzez funkcję technologiczną (substancja słodząca) oraz nazwę własną lub numer E. Kolejność składników ma znaczenie – im wyżej na liście, tym większa ich ilość w produkcie.

2. Tabelę wartości odżywczej
 Nawet jeśli produkt jest bez cukru, warto sprawdzić:

• kaloryczność (kcal) – słodziki obniżają ją, ale inne składniki (np. tłuszcz) mogą ją podnosić,
• całkowitą zawartość węglowodanów,
• zawartość cukrów,
• białko i tłuszcz – bo to one wpływają na sytość i bilans energetyczny.

3. Specjalne komunikaty dla wybranych grup konsumentów
Niektóre informacje są przeznaczone dla osób z określonymi potrzebami zdrowotnymi – np. zapis „zawiera źródło fenyloalaniny” przy produktach z aspartamem, będzie istotny dla osób z fenyloketonurią.

Jak rozpoznać substancje słodzące na etykiecie podczas zakupów?

Substancje słodzące najłatwiej znaleźć w wykazie składników. Producent musi podać ich funkcję, czyli określenie „substancja słodząca”, a następnie nazwę związku (np. sukraloza) lub numer E (np. E955).

Informacja o obecności słodzików pojawia się także obok nazwy produktu, w formie komunikatu „zawiera substancję słodzącą” lub „zawiera cukier i substancję słodzącą”.

Jeśli produkt zawiera aspartam lub sól aspartamu i acesulfamu, na etykiecie musi znaleźć się dodatkowy zapis „zawiera źródło fenyloalaniny”.

Dzięki tym oznaczeniom można szybko sprawdzić, czym produkt został posłodzony – co jest pomocne przy ograniczaniu cukru, kontroli kaloryczności lub po prostu świadomym wyborze słodkich produktów.

Co oznacza litera E i dlaczego pojawia się na wielu etykietach?

Symbol E przy numerze dodatku do żywności oznacza, że substancja została dopuszczona do stosowania w całej Unii Europejskiej. Litera E pochodzi od słowa „Europa”, a jej obecność świadczy o tym, że składnik:

• został poddany ocenie bezpieczeństwa przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA),
• ma dokładnie określone warunki stosowania,
• jest dopuszczony do użycia w żywności i napojach.

Numer to identyfikator, który ułatwia rozpoznanie dodatku. Przykłady:

• E950 – acesulfam K,
• E951 – aspartam,
• E952 – cyklaminiany,
• E954 – sacharyna,
• E955 – sukraloza,
• E960 – glikozydy stewiolowe.

Wbrew powszechnym mitom symbol E nie oznacza nic negatywnego. Nie jest to znak, że produkt jest gorszy jakościowo. To wyłącznie skrót stosowany dla ujednolicenia etykiet w krajach UE.