Wpływ sukralozy na apetyt

Sukraloza, podobnie jak inne niskokaloryczne substancje słodzące, od lat jest przedmiotem intensywnych badań dotyczących jej bezpieczeństwa i wpływu na organizm. W związku z publikacją artykułu „Obesity and sex-related associations with differential effects of sucralose vs. sucrose on appetite and reward processing” [1] pojawiły się pytania o to, czy sukraloza może zwiększać apetyt. Aktualne dowody naukowe pokazują jednak coś zupełnie innego: sukraloza nie zwiększa łaknienia ani spożycia energii, a w wielu sytuacjach może wręcz sprzyjać niższemu spożyciu kalorii.
Czy sukraloza wpływa na apetyt? Badanie A.G. Yunkera
Wbrew interpretacjom sugerującym wzrost apetytu u kobiet z otyłością, wyniki badania nie potwierdziły, aby sukraloza prowadziła do zwiększonego spożycia energii.
Najważniejsze ustalenia:
- uczestnicy z otyłością nie spożywali więcej kalorii podczas swobodnego posiłku (bez narzuconych wytycznych żywieniowych) po wypiciu napoju słodzonego sukralozą w porównaniu z napojem słodzonym cukrem,
- nie odnotowano statystycznie istotnych różnic w całkowitej ilości przyjętych kalorii,
- napój słodzony sukralozą wiązał się z około 300 kcal mniejszym spożyciem energii w porównaniu z napojem cukrowym,
- uczestnicy nie kompensowali tej różnicy poprzez zwiększone jedzenie później.
Oznacza to, że badanie Yunkera i współautorów nie dostarcza dowodów na zwiększenie apetytu przez sukralozę.
Warto podkreślić, że ta sama grupa badaczy wcześniej sugerowała, iż krótkoterminowe efekty spożycia sukralozy mogą prowadzić do zmniejszenia poboru energii w czasie [2]. To dodatkowo pokazuje, że wyniki pojedynczego badania należy interpretować ostrożnie.
Wpływ sukralozy na apetyt – co mówią inne badania?
Badanie kliniczne obejmujące 123 osoby z nadwagą lub otyłością wykazało, że regularne spożywanie sukralozy [3]:
- zmniejsza częstotliwość przyjmowania pokarmów,
- obniża dzienne spożycie energii,
- sprzyja redukcji masy ciała po trzech miesiącach.
Jest to bezpośrednio sprzeczne z tezą, że sukraloza miałaby zwiększać apetyt.
Najsilniejsze dostępne dowody pochodzą z randomizowanych badań kontrolowanych. Ich wyniki są spójne [4,5,6,7]:
- niskokaloryczne substancje słodzące, w tym sukraloza, zmniejszają krótkoterminowe spożycie kalorii,
- metaanaliza z 2021 r. obejmująca 35 badań wykazała, że całkowite spożycie energii było średnio o 130 kcal niższe po zastosowaniu słodzików zamiast cukru,
- nie zaobserwowano zwiększenia apetytu, łaknienia czy kompensacji energii.
Podsumowując, najbardziej wiarygodne dowody naukowe pokazują, że:
- zastępowanie cukru niskokalorycznymi substancjami słodzącymi prowadzi do umiarkowanej, ale statystycznie istotnej redukcji masy ciała [8],
- efekt ten jest wyraźniejszy u osób z nadwagą i otyłością, co stoi w sprzeczności z wnioskami Yunkera i wsp.
Czy sukraloza ma wpływ na apetyt? Podsumowanie
Na podstawie aktualnych dowodów naukowych można stwierdzić, że spożycie sukralozy:
- nie zwiększa apetytu,
- nie prowadzi do zwiększenia spożycia kalorii,
- w wielu badaniach wręcz sprzyja niższemu poborowi energii,
- zamiast cukru może wspierać kontrolę masy ciała.
Wnioski z pojedynczych badań obserwacyjnych lub eksperymentalnych należy interpretować ostrożnie, szczególnie jeśli pozostają w sprzeczności z licznymi, wysokiej jakości badaniami klinicznymi.
- Yunker A.G., Alves J.M., Luo S. i wsp., Obesity and sex-related associations with differential effects of sucralose vs sucrose on appetite and reward processing: a randomized crossover trial, “JAMA Netw Open”, 4(9)/2021.
- Zhang X., Luo S., Jones S., Hsu E., Page K.A., Monterosso J.R., Impacts of Acute Sucralose and Glucose on Brain Activity during Food Decisions in Humans, “Nutrients”, 12(11)/2020.
- Higgins K.A., Mattes R.D., A randomized controlled trial contrasting the effects of 4 low-calorie sweeteners and sucrose on body weight in adults with overweight or obesity, “Am J Clin Nutr.”, 109(5)/2019.
- Rogers P.J., Hogenkamp P.S., de Graaf C. i wsp., Does low-energy sweetener consumption affect energy intake and body weight? A systematic review, including meta-analyses, of the evidence from human and animal studies, “Int J Obes”, 40/2016.
- Toews I., Lohner S., de Gaudry D.K., Sommer J., Meerpohl J.J., Association between intake of non-sugar sweeteners and health outcomes: systematic review and meta-analyses of randomised and non-randomised controlled trials and observational studies, “BMJ”, 363/2019.
- Lee H.Y., Jack M., Poon T., Noori D., Venditti C., Hamamji S., Musa-Veloso K., Effects of Unsweetened Preloads and Preloads Sweetened with Caloric or Low-/No-Calorie Sweeteners on Subsequent Energy Intakes: A Systematic Review and Meta-Analysis of Controlled Human Intervention Studies, “Adv Nutr”, 12(4)/ 2021.
- Rogers P.J., Appleton K.M., The effects of low-calorie sweeteners on energy intake and body weight: a systematic review and meta-analyses of sustained intervention studies, “Int J Obes”, 45(3)/2021.
- Laviada-Molina H., Molina-Segui F., Pérez-Gaxiola G. i wsp., Effects of nonnutritive sweeteners on body weight and BMI in diverse clinical contexts: Systematic review and meta-analysis, “Obes Rev”, 21(7)/ 2020.