Wrażenia smakowe

Smak słodki jest jednym z pięciu podstawowych wrażeń smakowych, które w połączeniu z innymi zmysłami odgrywają zasadniczą rolę w podejmowaniu decyzji dotyczących spożywania pokarmów. Preferencja dla słodkiego smaku wiąże się z utrwalonym w trakcie ewolucji poczuciem bezpieczeństwa i zaspokajania potrzeb organizmu na składniki odżywcze.

Zmysł smaku odgrywa ogromną rolę w życiu zwierząt i ludzi, gdyż wpływa na wybór pożywienia i spożywane ilości. W połączeniu z innymi zmysłami smak pełni kluczową funkcję w procesie podejmowania decyzji o spożyciu danego produktu, przez co ma wpływ na zapewnienie spożywania odpowiedniej ilości substancji odżywczych. U ludzi smak przyczynia się ponadto do ogólnego odczuwania przyjemności z jedzenia i picia.

Istnieje pięć podstawowych smaków: smak słodki pozwala na identyfikację substancji odżywczych o wysokiej wartości energetycznej; umami pozwala na rozpoznanie przyjemnych w smaku aminokwasów (żywności bogatej w białka); smak słony zapewnia odpowiednią równowagę elektrolitów (minerałów); smaki kwaśny i gorzki ostrzegają przed spożyciem substancji potencjalnie szkodliwych lub trujących.

Od urodzenia smaki i obeznanie z nimi wpływają na nasze zachowanie w stosunku do pożywienia. Naukowcy udowodnili, że upodobanie do smaku słodkiego i niechęć do smaku gorzkiego, które istnieją już przy urodzeniu, to wrodzone cechy ludzkie. Zdaniem naukowców nasze upodobanie do smaku słodkiego może być ewolucyjnym mechanizmem przetrwania. Dzięki niemu dziecko pozytywnie reaguje na mleko matki ze względu na jego lekko słodki smak wynikający z zawartości cukru mlecznego (laktozy), który jest głównym węglowodanem znajdującym się w ludzkim mleku.

Zdolność do wykrywania i odczuwania słodkiego smaku charakteryzuje się niezwykłą trwałością w ciągu całego życia. Przeciętnie zdolność pojedynczych osób do wykrywania słodkiego smaku cukrów i oceniania jego intensywności nie zmienia się zbyt wiele między 20. a 80. rokiem życia. Dla porównania można dodać, że wrażliwość na zapachy znacznie obniża się z wiekiem, co sprawia, że niektórzy starsi ludzie nie mogą cieszyć się zapachem jedzenia. Upodobanie do smaku słodkiego nigdy jednak nie znika.