Stanowisko polskich instytucji naukowych: niskokaloryczne substancje słodzące są bezpieczne i mogą wspierać profilaktykę otyłości

Polskie Towarzystwo Badań nad Otyłością (PTBO), Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH i Instytut Żywności i Żywienia opublikowały stanowisko dotyczące niskokalorycznych substancji słodzących. Eksperci jednoznacznie potwierdzili bezpieczeństwo ich stosowania oraz wskazali na potencjalną rolę w ograniczaniu spożycia cukru i profilaktyce chorób związanych z otyłością [1].

Bezpieczeństwo potwierdzone przez międzynarodowe instytucje

W dokumencie podkreślono, że wszystkie substancje słodzące dopuszczone w Unii Europejskiej przeszły rygorystyczną ocenę bezpieczeństwa prowadzoną przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). Ich bezpieczeństwo zostało także potwierdzone przez inne wiodące instytucje, takie jak Wspólny Komitet Ekspertów FAO/WHO ds. Dodatków do Żywności (JECFA) czy Amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA). Dopuszczenie do stosowania wymaga potwierdzenia, że związek jest bezpieczny w ramach ustalonego dopuszczalnego dziennego spożycia (ADI).

Polskie instytucje zwracają uwagę, że niskokaloryczne substancje słodzące należą do najlepiej przebadanych dodatków do żywności na świecie, a ich bezpieczeństwo potwierdzają liczne badania toksykologiczne, epidemiologiczne i kliniczne.

Wsparcie w redukcji cukru

Stanowisko podkreśla, że zastąpienie cukru niskokalorycznymi substancjami słodzącymi może zmniejszyć całkowite spożycie energii i pomóc w kontroli masy ciała. To szczególnie istotne w kontekście rosnącej częstości występowania nadwagi i otyłości w Polsce.

Eksperci wskazują, że słodziki mogą być elementem strategii redukcji spożycia cukru i energii, jeśli stosuje się je w ramach dobrze zbilansowanej diety i zdrowego stylu życia. Ich stosowanie nie zwalnia jednak z konieczności dbania o ogólną jakość żywienia.

Potencjalne korzyści zdrowotne

Autorzy dokumentu zwracają uwagę na kilka obszarów, w których niskokaloryczne substancje słodzące mogą mieć znaczenie:

• profilaktyka nadwagi i otyłości – zastępowanie cukru może wspierać redukcję masy ciała,
• kontrola glikemii – słodziki nie podnoszą poziomu glukozy we krwi, co ma znaczenie dla osób z cukrzycą,
• profilaktyka próchnicy – nie są metabolizowane przez bakterie w jamie ustnej, więc nie sprzyjają rozwojowi próchnicy.

Regulacje i nadzór

Polskie instytucje naukowe przypominają, że stosowanie słodzików w żywności odbywa się w ramach ściśle określonych norm i regulacji prawnych. Każdy produkt zawierający słodzik musi spełniać wymogi bezpieczeństwa i być odpowiednio oznakowany.

Stanowisko zwraca też uwagę na znaczenie monitorowania spożycia w różnych grupach populacyjnych. Dotychczasowe analizy wskazują jednak, że przeciętne spożycie słodzików w Polsce i Europie pozostaje znacznie poniżej ustalonych wartości ADI.

Wnioski dla konsumentów i branży

Publikacja PTBO, NIZP-PZH i IŻŻ stanowi ważny głos w krajowej debacie na temat słodzików. Eksperci potwierdzają, że ich stosowanie jest bezpieczne i może wspierać redukcję spożycia cukru. Podkreślają jednocześnie konieczność świadomego korzystania z tych substancji i wpisywania ich w ogólną strategię zdrowego odżywiania.

Dla sektora spożywczego stanowisko to jest potwierdzeniem, że działania reformulacyjne – polegające na ograniczaniu cukru i zastępowaniu go niskokalorycznymi substancjami słodzącymi – są zgodne z rekomendacjami naukowymi i stanowią realne wsparcie w poprawie zdrowia publicznego.

1. Olszanecka-Glinianowicz, M., Stoś, K., & Gajda-Wyrębek, J. (2019). Stanowisko Polskiego Towarzystwa Badań nad Otyłością, Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego–Państwowego Zakładu Higieny, Instytutu Żywności i Żywienia im. prof. dra med. Aleksandra Szczygła w sprawie stosowania niskokalorycznych substancji słodzących. Nutrition, Obesity & Metabolic Surgery, 6(1), 1-6.