Jak kontrolować wartość energetyczną diety i masę ciała z pomocą substancji słodzących?

Aby zapobiegać przybieraniu na wadze lub wspierać utrzymanie prawidłowej masy ciała, konieczne jest połączenie dwóch elementów: ograniczenia nadmiernego spożycia energii oraz zwiększenia wydatku energetycznego. To zapewnia równowagę między tym, ile kalorii dostarczamy z pożywieniem, a ile wydatkujemy w trakcie podstawowej przemiany materii i codziennej aktywności fizycznej.
Jednym z praktycznych sposobów ograniczania kalorii, bez rezygnowania ze słodkiego smaku, jest wybieranie produktów słodzonych niskokalorycznymi substancjami słodzącymi.
Jak niskokaloryczne substancje słodzące pomagają zmniejszyć ilość kalorii w diecie?
Niskokaloryczne lub bezkaloryczne substancje słodzące pozwalają uzyskać słodki smak przy dużo niższej wartości energetycznej niż w przypadku produktów zawierających cukier. Dzięki temu:
- można ograniczyć kaloryczność posiłków i napojów,
- nie trzeba rezygnować ze słodkiego smaku,
- łatwiej jest kontrolować bilans energetyczny diety.
Wiele badań dotyczących kontroli masy ciała potwierdza, że zastępowanie produktów słodzonych cukrem ich odpowiednikami o obniżonej wartości energetycznej może prowadzić do zmniejszenia całkowitej podaży kalorii.
Niskokaloryczne substancje słodzące mogą być wykorzystywane zarówno jako składniki żywności i napojów, jak i słodziki stołowe – wspierając utrzymanie korzystnego bilansu energetycznego oraz redukcję spożycia cukru.
Tabela 1. Różnice wartości energetycznej produktów żywnościowych zawierających cukier lub niskokaloryczne substancje słodzące:
| Rodzaj produktu | Kalorie (produkt z cukrem) | Kalorie (produkt z niskokalorycznymi substancjami słodzącymi) |
| Napój bezalkoholowy typu Cola (330 ml) | 139 kcal | < 1 kcal |
| Napój owocowy (250 ml) | 100 kcal | 27 kcal |
| Jogurt pitny (250 ml) | 180 kcal | 105 kcal |
| Galaretka malinowa (100 g) | 80 kcal | 5 kcal |
| Napar z kawy/herbaty słodzony | 20 kcal (1 łyżeczka cukru – 5 g) | 1 kcal (1 tabletka słodzika stołowego) |
Dlaczego warto zwracać uwagę na kaloryczność produktów?
Polskie Towarzystwo Badań nad Otyłością oraz Polskie Towarzystwo Diabetologiczne podkreślają, że przy wyborze produktów spożywczych kluczowe jest zwracanie uwagi na ich całkowitą wartość energetyczną.
W przypadku artykułów, w których cukier zastąpiono substancjami słodzącymi:
- wartość energetyczna powinna być niższa lub co najwyżej równa tradycyjnemu odpowiednikowi,
- nawet produkt o obniżonej zawartości cukru może mieć wysoką kaloryczność, np. Ze względu na zawartość tłuszczu lub innych składników odżywczych wnoszących energię,
- nadmierne spożycie takich produktów nadal może prowadzić do przyrostu masy ciała i utrudniać kontrolę glikemii.
Dlatego warto:
- porównywać etykiety podobnych produktów,
- zwracać uwagę na energię (kcal) w porcji lub 100 g,
- oceniać produkt całościowo, a nie wyłącznie przez pryzmat użytego słodzika.
Podsumowanie
Niskokaloryczne substancje słodzące mogą być praktycznym narzędziem w kontrolowaniu kaloryczności diety. Umożliwiają zmniejszenie ilości spożywanego cukru i kalorii bez rezygnacji ze słodkiego smaku. Aby jednak wspierały prawidłową masę ciała, warto analizować całą informację o wartości odżywczej produktu, a nie brać tylko pod uwagę fakt użycia słodzika.
