Ponowna ocena EFSA dotycząca sukralozy (E 955). Potwierdzono jej bezpieczeństwo i utrzymano ADI

17 lutego 2026 r. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) opublikował opinię dotyczącą ponownej oceny sukralozy (E 955). Urząd potwierdził, że substancja jest bezpieczna przy obecnie dopuszczonych zastosowaniach, a dopuszczalne dzienne spożycie (ADI) pozostaje na poziomie 15 mg/kg masy ciała na dzień. Analiza wykazała, że rzeczywiste narażenie konsumentów mieści się poniżej tego limitu. EFSA nie potwierdziła jednak bezpieczeństwa proponowanego rozszerzenia zastosowań wymagających długotrwałej obróbki w wysokiej temperaturze.

Czym jest sukraloza (E 955)?

Sukraloza (E 955) to niskokaloryczna substancja słodząca około 600 razy słodsza od cukru. Ze względu na bardzo wysoką siłę słodzącą stosuje się ją w niewielkich ilościach, które nie mają istotnego znaczenia energetycznego w diecie.

W Unii Europejskiej sukraloza należy do grupy 11 niskokalorycznych substancji słodzących dopuszczonych do stosowania w żywności. Pełną listę substancji słodzących zatwierdzonych w UE i więcej informacji na temat sukralozy znajdziesz w osobnym opracowaniu.

Czy sukraloza jest szkodliwa dla zdrowia?

W najnowszej opinii z 17 lutego 2026 r. EFSA potwierdziła, że sukraloza (E 955) jest bezpieczna przy obecnie dopuszczonych zastosowaniach oraz w ramach ustalonego dopuszczalnego dziennego spożycia (ADI).

Na podstawie całości dostępnych dowodów EFSA potwierdziła, że nie ma podstaw do zmiany obowiązującej wartości ADI wynoszącej 15 mg/kg masy ciała na dzień. Wartość ta zawiera odpowiedni margines bezpieczeństwa i odnosi się do codziennego spożycia przez całe życie.

Co istotne, analiza rzeczywistego spożycia wykazała, że nawet w grupach o najwyższym narażeniu konsumentów poziomy spożycia pozostają poniżej ustalonego ADI przy obecnie zatwierdzonych zastosowaniach.

EFSA nie zidentyfikowała nowych zagrożeń toksykologicznych ani dowodów wskazujących na zwiększone ryzyko chorób przewlekłych przy typowym spożyciu. Oznacza to, że przy stosowaniu w zatwierdzonych kategoriach żywności sukraloza nie stanowi zagrożenia dla zdrowia konsumentów.

Jednocześnie eksperci odróżnili bezpieczeństwo obecnych zastosowań od proponowanego rozszerzenia użycia w warunkach długotrwałej obróbki wysokotemperaturowej. Brak potwierdzenia nowych zastosowań wynikał z ograniczeń danych, a nie z wykazania szkodliwości substancji w aktualnym zakresie stosowania.

Czytaj także: Sukraloza a metabolizm glukozy – czy sukraloza podnosi cukier we krwi?

Jak przebiegała ponowna ocena sukralozy przez EFSA?

Ocena bezpieczeństwa sukralozy w Unii Europejskiej opiera się na wieloetapowej analizie ryzyka prowadzonej przez Panel EFSA ds. Dodatków do Żywności i Aromatów (FAF). Proces ten obejmuje identyfikację zagrożenia, ocenę zależności dawka-odpowiedź, analizę narażenia dietetycznego oraz charakterystykę ryzyka.

W praktyce oznacza to, że eksperci nie analizują wyłącznie pojedynczych badań, lecz całość dostępnych danych naukowych – zarówno z badań na zwierzętach, jak i badań na ludziach, danych epidemiologicznych oraz informacji dotyczących technologii produkcji. Każda nowa publikacja może zostać uwzględniona w procesie ponownej oceny.

Warto podkreślić, że przegląd z 2026 r. był elementem obowiązkowego programu reewaluacji dodatków dopuszczonych przed 2009 r. Tego typu ponowne oceny mają na celu weryfikację wcześniejszych ustaleń w świetle aktualnej wiedzy naukowej.

Co dokładnie oceniła EFSA?

EFSA przeanalizowała:

• dane toksykologiczne krótko- i długoterminowe,
• badania dotyczące metabolizmu i wydalania,
• procesy produkcyjne,
• szacunki narażenia dietetycznego w różnych grupach populacji,
• nowe dane dotyczące stabilności w wysokiej temperaturze.

Wniosek ekspertów był jednoznaczny: obecne zastosowania sukralozy są bezpieczne, a ADI 15 mg/kg mc./dzień pozostaje właściwe.

Dlaczego EFSA nie zatwierdziła rozszerzenia zastosowań?

EFSA nie potwierdziła bezpieczeństwa proponowanego rozszerzenia stosowania sukralozy w dodatkowych wyrobach piekarniczych.

Powód jest precyzyjny: nowe zastosowania mogłyby obejmować procesy przemysłowe wymagające długotrwałego działania wysokiej temperatury. Dostępne dane nie pozwoliły jednoznacznie wykluczyć powstawania dodatkowych produktów degradacji.

Brak potwierdzenia rozszerzenia zastosowań nie oznacza, że sukraloza jest niebezpieczna. Oznacza to, że dla nowych warunków technologicznych nie przedstawiono wystarczających danych.

Czy ogrzewanie sukralozy jest bezpieczne?

EFSA potwierdziła bezpieczeństwo obecnych zastosowań, ale zwróciła uwagę na kwestie związane z wysoką temperaturą.

W jednym z badań wykazano, że przy długotrwałym ogrzewaniu w wysokiej temperaturze może dochodzić do migracji chloru z cząsteczki sukralozy i potencjalnego powstawania związków chlorowanych. Ich wpływ zdrowotny nie został w pełni scharakteryzowany.

Eksperci podkreślili, że:

• w przemyśle spożywczym procesy wysokotemperaturowe mogą być długotrwałe,
• w warunkach domowych parametry pieczenia i smażenia są zmienne,
• nie można całkowicie wykluczyć powstawania produktów degradacji przy bardzo wysokich temperaturach.

Dlatego EFSA zarekomendowała Komisji Europejskiej dalszą analizę tej kwestii.

1. EFSA Panel on Food Additives and Flavourings (FAF), Castle, L., Andreassen, M., Aquilina, G., Bastos, M. L., Boon, P., … & Lodi, F. (2026). Re‐evaluation of sucralose (E 955) as a food additive and evaluation of a new application on extension of use of sucralose (E 955) in fine bakery wares. EFSA Journal, 24(2), e9854.
2. EFSA reconfirms safety of sucralose in its latest scientific opinion – International Sweeteners Association