Ponowna ocena bezpieczeństwa substancji słodzących

W Unii Europejskiej wszystkie dodatki do żywności, w tym substancje słodzące, podlegają stałemu nadzorowi naukowemu i okresowej weryfikacji bezpieczeństwa. Celem tych działań jest upewnienie się, że substancje dopuszczone do stosowania w przeszłości nadal spełniają najwyższe standardy bezpieczeństwa obowiązujące w świetle aktualnej wiedzy naukowej.

Na czym polega ponowna ocena bezpieczeństwa?

Na wniosek Komisji Europejskiej, Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) prowadzi proces tzw. ponownej oceny bezpieczeństwa dodatków do żywności. Obejmuje on wszystkie substancje, które zostały zatwierdzone do stosowania w Unii Europejskiej przed 20 stycznia 2009 r., czyli przed wejściem w życie rozporządzenia (WE) nr 1333/2008 w sprawie dodatków do żywności.

W ramach tego procesu eksperci EFSA analizują wszystkie dostępne dane naukowe, w tym wyniki badań toksykologicznych, epidemiologicznych i metabolicznych, aby potwierdzić lub zaktualizować obowiązujące limity spożycia (ADI – Acceptable Daily Intake). Proces ten obejmuje ocenę takich aspektów, jak:

• potencjalna toksyczność i działanie rakotwórcze,
• wpływ na gospodarkę hormonalną i układ nerwowy,
• metabolizm i wydalanie,
• oraz możliwy wpływ na mikrobiotę jelitową i zdrowie ogólne.

Ponowna ocena bezpieczeństwa nie oznacza, że istnieją obawy wobec danej substancji – jest to rutynowy, naukowy przegląd danych, którego celem jest utrzymanie wysokiego poziomu ochrony zdrowia konsumentów i aktualności przepisów.

Ocena bezpieczeństwa substancji słodzących przez EFSA

Pierwszą substancją słodzącą, która przeszła pełny proces ponownej oceny, był aspartam (E951). W 2013 roku EFSA zakończyła jedną z najbardziej kompleksowych ocen ryzyka w historii dotyczących dodatków do żywności. Eksperci przeanalizowali setki badań naukowych, w tym nowe dane toksykologiczne i kliniczne, potwierdzając, że aspartam jest bezpieczny dla konsumentów w granicach ustalonego dopuszczalnego dziennego spożycia (ADI).

Ocena EFSA z 2013 r. stała się punktem odniesienia dla późniejszych analiz bezpieczeństwa innych słodzików, takich jak acesulfam K (E950), cyklaminiany (E952), sacharyna (E954), sukraloza (E955) czy glikozydy stewiolowe (E960). Każda z tych substancji została ponownie oceniona i uznana za bezpieczną przy stosowaniu zgodnym z ustalonymi normami ADI.

Dlaczego ponowna ocena bezpieczeństwa jest ważna?

Proces ponownej oceny bezpieczeństwa substancji słodzących odgrywa kluczową rolę w systemie nadzoru nad dodatkami do żywności w Unii Europejskiej. Dzięki niemu:

• konsumenci mają pewność, że dopuszczone słodziki pozostają bezpieczne i dobrze przebadane,
• producenci mogą korzystać z substancji zgodnie z aktualnymi wytycznymi naukowymi,
• a regulatorzy otrzymują najnowsze dane, które umożliwiają podejmowanie decyzji opartych na dowodach.

Ponowna ocena bezpieczeństwa jest więc mechanizmem zaufania zapewniającym, że wszystkie substancje słodzące dopuszczone w UE pozostają bezpieczne dla zdrowia człowieka.